Wydawca treści Wydawca treści

ochrona lasu

OCHRONA LASU

Ochrona lasu to bardzo ważny element gospodarki leśnej. Zapewnienie trwałości lasu, zwiększanie odporności drzewostanów na niekorzystne czynniki środowiskowe i antropogeniczne wymaga od leśników całorocznych wielorakich działań. Profilaktyka oraz ewentualne działania zwalczania szkodliwych owadów są codziennością w pracy całej administracji leśnej.

Czynniki zagrażające trwałości lasu:

  • biotyczne:  szkodniki owadzie, grzyby, szkody od zwierzyny

  • abiotyczne:  opady deszczu ewentualnie śniegu, silne wiatry

  • antropogeniczne:  zanieczyszczenia wody, gleby, powietrza, pożary, turystyka i rekreacja

Ochrona przed owadami

Nadleśnictwo Kliniska przez cały rok prowadzi ciągły monitoring liczebności owadów, które w przypadku gwałtownego wzrostu liczebności mogą zagrażać trwałości lasu. Prace prognostyczne obejmują:

  • kontrolę liczebności szeliniaka sosnowca zagrażającego  młodym sosenkom i świerkom

  • kontrolę występowania kornika drukarza

  • kontrolę liczebności brudnicy mniszki, której gąsienice potrafią w bardzo krótkim czasie spowodować zamieranie drzew

  • jesienne poszukiwania w ściole szkodników pierwotnych sosny: strzygonii choinówki, poprocha cetyniaka, barczatki sosnówki i inn.

Prace prognostyczne polegają na prowadzeniu codziennych obserwacji oraz wykładaniu pułapek feromonowych.

 

 

  Jesienne poszukwania szkodników pierowtnych sosny, fot. E.Pianowski

 

W roku 2019 zaobserwowano podwyższone liczby brudnicy mniszki – na razie bez konieczności podejmowania działań zwalczania

Ochrona przed zwierzyną

Zwierzęta mieszkające w lesie mogą wyrządzać duże szkody szczególnie w najmłodszych fragmentach lasu – czyli uprawach leśnych i młodnikach. Zapotrzebowanie zwierząt na składniki mineralne powoduje, że zwierzęta takie jak jeleń, sarna mogą zgryzać młode drzewka, mogą je pozbawiać kory – powodując ich osłabienie i stopniowe  zamieranie. Dlatego część nowo sadzonych drzewek na terenach leśnych zabezpieczamy grodzeniami wykonanymi z siatki – umożliwiamy drzewkom prawidłowy rozwój i wzrost ( szczególnie dotyczy to dębu i czasami buka).  Ponadto dla jeleni i saren wykładamy tzw. drzewa zgryzowe – szczególnie w okresie jesienno – zimowym aby ułatwić zwierzętom dostęp do młodej kory. Przy wykonywaniu zabiegów trzebieży oraz czyszczeń późnych pozostawia się ścięte drzewa bez dalszej obróbki aby umożliwić zwierzętom zdzieranie cienkiej kory z leżących drzew. W roku 2019 wyłożyliśmy w ten sposób drzewa do zgryzania na powierzchni 869 ha. Równocześnie realizujemy program rozgradzania upraw i młodników w celu rozproszenia uszkodzeń powodowanych przez jeleniowate. Na teraz najskuteczniejszą metodą ochrony domieszek liściastych pozostają grodzenia dlatego zmodyfikowaliśmy metodę grodzenia – leśniczy zaproponował mocowanie siatki do drzew za pomocą opasek zaciskowych.  Coraz poważniejszym problemem stają się szkody powodowane przez bobry. Dynamiczny rozwój populacji bobrów może zmusić nas do szukania skutecznych metod zabezpieczania szczególnie cennych domieszek liściastych przed sympatycznymi gryzoniami.  

 

 Innowacyjna metoda grodzenia za pomocą opasek,  fot. A. Radoła-Gurgul

Tekst: J. Sidorko

 

 

OCHRONA PRZECIWPOŻAROWA

fot. M. Hapnik-Ciechalska

 

Nadleśnictwo Kliniska, zgodnie z Planem urządzenia lasu na lata 2018-2027, zostało ponownie zakwalifikowane do I – najwyższej kategorii zagrożenia pożarowego lasu. Zgodnie z powyższym, najbardziej restrykcyjne warunki zabezpieczenia przeciwpożarowego kompleksów leśnych, muszą być bezwzględnie respektowane.

 

Na poziom zagrożenia pożarowego największy wpływ mają następujące elementy:

  • przebiegające przez tereny leśne: droga wojewódzka 142, ekspresowa S3, krajowa 10 oraz gęsta sieć dróg gminnych i powiatowych;
  • dwie linie kolejowe relacji Szczecin - Świnoujście 401 oraz Szczecin - Poznań 351;
  • duża liczba parkingów i miejsc postoju pojazdów;
  • ciągła penetracja lasów przez ludność zamieszkującą pobliskie aglomeracje miejskie;
  • linie energetyczne.

Najważniejszym czynnikiem potęgującym prawdopodobieństwo wystąpienia pożaru lasu są skrajne warunki meteorologiczne, czyli: brak opadów atmosferycznych, temperatura powietrza powyżej 24°C, wilgotność ścioły poniżej 12%, brak lub małe zachmurzenie, wilgotność względna powietrza poniżej 40 %. Przyjmuje się, że ww. parametry określają tzw. „pogodę pożarową”, podczas której ewidencjonuje się maksymalną liczbę pożarów lasów.

Nadleśnictwo Kliniska posiada szeroko rozwinięty system czynnych zabezpieczeń ppoż., funkcjonujących podczas trwania sezonu pożarowego, tj.  średnio od 15 marca do 15 października. W budynku głównym zlokalizowany jest Punkt Alarmowo-Dyspozycyjny, w którym dyspozytor dokonuje obserwacji terenów leśnych, przy pomocy systemu monitoringu w postaci dwóch kamer telewizji przemysłowej, zamontowanych na wieżach przeciwpożarowych. Codziennych patroli w terenie dokonuje kierowca samochodu patrolowo-gaśniczego, operujący w wyjątkowych warunkach również średnim samochodem gaśniczym STAR. Bardzo ważną rolę odgrywają pracownicy terenowej Służby Leśnej oraz Pełnomocnicy Nadleśniczego, którzy w przypadku wystąpienia pożaru lasu zawsze są na miejscu i dozorują pożarzysko, do momentu zakończenia działań ratowniczo-gaśniczych. 

Nieodłącznym elementem funkcjonującego systemu zabezpieczeń ppoż. są również bierne elementy ochrony przeciwpożarowej, w postaci pasów ppoż. typu A, B, Bk i D. Dodatkowo, na terenie jednostki występują 53 dojazdy pożarowe oraz 18 punktów czerpania wody. Bardzo ważną rolę odgrywają samoloty patrolowo-gaśnicze, które niejednokrotnie wykrywają pojawiający się dym we wczesnej fazie rozwoju, doprowadzając tym samym do ugaszenia pożaru jeszcze w zarodku.

Samochód patrolowo-gaśniczy na wyposażeniu bazy sprzętu p-poż., fot. M. Hapnik- Ciechalska

 

                Średni samochód gaśniczy na wyposażeniu bazy sprzętu ppoż. fot. M. Hapnik-Ciechalska

 

 

       Samolot patrolowo-gaśniczy biorący udział w akcji fot. M. Hapnik-Ciechalska

 

 

 Punkt czerpania wody w postaci zbiorników podziemnych (2 x 25 m3) w Leśnictwie Cisewo, fot. M. Hapnik-Ciechalska

 

 Punkt czerpania wody na terenie Szkółki Gospodarczej (2 x 600 m3), fot. M. Hapnik-Ciechalska

 

                Punkt czerpania wody w postaci stawu śródleśnego na terenie leśnictwa Cisewo, fot. M. Hapnik-Ciechalska

 

W ramach „Kompleksowego projektu  adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – zapobieganie przeciwdziałanie oraz ograniczanie skutków zagrożeń związanych z pożarami lasów”, w minionym 2019 roku Nadleśnictwo zrealizowało 4 zadania.

  1. Wybudowano przeciwpożarową wieżę o konstrukcji żelbetowej o wys.48,5 m n.p.m., która zastąpiła dotychczasowy maszt stalowy o wys. 32 m n.p.m.
  2. Wybudowano przeciwpożarową wieżę o konstrukcji ze strunobetonu o wys. 45 m n.p.m., która zastąpiła maszt rurowy o wys. 32 m n.p.m.
  3. Zamontowano sprzęt do lokalizacji pożarów w postaci dwóch kamer najwyższej jakości.
  4. Doposażono Punkt Alarmowo-Dyspozycyjny w niezbędny sprzęt: anteny wzmacniające sygnał z kamer, dwa monitory, tablet, magnetyczną tablice przeglądową ochrony ppoż. oraz urządzenie wielofunkcyjne.

    Wieża przeciwpożarowa o konstrukcji ze strunobetonu o wys. 45 m n.p.m. na terenie  leśnictwa Cisewo, fot. M. Hapnik-Ciechalska

 

                                   Przeciwpożarowa wieża żelbetowa o wys. 48,5 m n.p.m. na terenie leśnictwa Załom, fot. H. Ciechalski

 

W bieżącym 2020 roku w planach inwestycyjnych jest wykonanie dokumentacji projektowej na budowę strategicznego punktu czerpania wody, który z powodzeniem będzie mógł zostać wykorzystywany przez siły własne Nadleśnictwa oraz jednostki ochrony przeciwpożarowej podczas gaszenia pożarów lasów i dogaszania pożarzysk, w trakcie trwania sezonu pożarowego. Budowa ww. elementu infrastruktury ppoż. zostanie zrealizowana w 2021 r.

 

Podsumowanie sezonu pożarowego 2019

Liczba pożarów: 43

Powierzchnia spalona: 3,91 ha

Maksymalna powierzchnia jednego pożaru: 0,94 ha

Minimalna powierzchnia jednego pożaru: 0,01 ha

Średnia powierzchnia jednego pożaru: 0,09 ha

 

         Akcja gaszenia pożaru na terenie leśnictwa Sowno w 2019 r., fot. M. Hapnik-Ciechalska

 

                                    Akcja dogaszania pożarzyska na terenie leśnictwa Bącznik w roku 2019, fot. M. Hapnik-Ciechalska

 

Tekst- M.Hapnik-Ciechalska

 

Przeczytaj więcej o ochronie lasu