Asset Publisher Asset Publisher

ochrona lasu

OCHRONA LASU

Ochrona lasu, jako jedna z najważniejszych dziedzin gospodarki leśnej, opiera się na wykonywaniu w ciągu roku całej gamy czynności, polegających przede wszystkim na zwiększeniu naturalnej odporności lasów. Planowane i podejmowane są różnego rodzaju działania profilaktyczne, a w przypadku wystąpienia zagrożenia, również zabiegi zwalczające zjawiska oraz organizmy szkodliwe, stwarzające niebezpieczeństwo dla prowadzonej zrównoważonej gospodarki leśnej.

Głównymi czynnikami zagrożeń dla lasu są:

  • czynniki biotyczne: szkodniki owadzie, grzyby, szkody od zwierzyny;
  • czynniki abiotyczne: opady deszczu i śniegu, silne wiatry;
  • antropogeniczne: zanieczyszczenia wody, gleby, powietrza, turystyka
    i rekreacja oraz pożary lasów.

 

Ochrona przed owadami

          Nadleśnictwo Kliniska prowadzi działania prognostyczne oraz ciągłą obserwację szkodników owadzich, w celu wyeliminowania ich negatywnego oddziaływania na ekosystemy leśne. Najważniejszymi czynnościami w powyższym zakresie są:

  • kontrola liczebności szeliniaka sosnowca w uprawach, za pomocą krążków świeżego, sosnowego drewna, umieszczanych w wykopanych dołkach oraz ich odławianie;
  • kontrola występowania kornika drukarza, odławianego do pułapek;
  • kontrola oraz analiza odłowów samców brudnicy mniszki do pułapek feromonowych oraz obserwacja samic na drzewach;
  • jesienne poszukiwania szkodników pierwotnych sosny, wykonywane
    w celu oceny zagrożenia drzewostanów sosnowych przez szkodniki liściożerne, np. strzygonii choinówki, poprocha cetyniaka, barczatki sosnówki itp.

  Jesienne poszukwania szkodników pierowtnych sosny, fot. E.Pianowski

W roku 2018 zaobserwowano zwiększoną liczebność smolika znaczonego w uprawach sosnowych, który spowodował szkody na powierzchni blisko 12,00 ha. Jedynym sposobem zwalczania szkodnika było wyrywanie zainfekowanych drzewek oraz ich palenie w bezpiecznym miejscu, z dala od drzewostanów.

 

Ochrona przed zwierzyną

Głównym sposobem zapobiegania szkodom wyrządzanym przez zwierzynę jest prawidłowo prowadzona gospodarka łowiecka, polegająca na utrzymaniu na właściwym poziomie liczebności zwierzyny płowej. Powierzchnia szkód wyrządzonych przez z ssaki (głównie jelenie i sarny) w roku 2018 zmalała o ok. 15 % w porównaniu do roku 2017. Wdrożony został program rozgradzania upraw i młodników sosnowych, celem rozproszenia występujących uszkodzeń powodowanych przez jeleniowate. Ponadto, w ramach wykonywania zabiegów trzebieży oraz czyszczeń późnych, wykładane zostają drzewa zgryzowe, stanowiące dodatkową bazę żerową dla zwierzyny. I tak w roku 2018 zostały one wyłożone na powierzchni blisko 940 ha. Nadleśnictwo wdrożyło również i sukcesywnie realizuje innowacyjną metodę grodzeń, polegającą na mocowaniu siatki do drzew za pomocą opasek. Grodzenia w dalszym ciągu są bardzo dobrą metodą ochrony przed zwierzyną. W związku z ciągłym wprowadzaniem domieszek drzew liściastych np. dębu, konieczne staje się ogrodzenie siatką założonej uprawy, w celu umożliwienia sadzonkom prawidłowego wzrostu i rozwoju. Coraz więcej szkód w drzewostanach powodują również pojawiające się bobry. Ponieważ cały obszar Nadleśnictwa położony jest w dorzeczu rzeki Odry, występuje wówczas gęsta sieć cieków wodnych stanowiących idealne środowisko dla powyższego szkodnika.

 

 Innowacyjna metoda grodzenia za pomocą opasek,  fot. A. Radoła-Gurgul

 

 

OCHRONA PRZECIWPOŻAROWA

 

 

fot. T. Tomaszewicz

 

Nadleśnictwo Kliniska, zgodnie z Planem urządzenia lasu na lata 2018-2027, zostało ponownie zakwalifikowane do I – najwyższej kategorii zagrożenia pożarowego lasu. Zgodnie z powyższym, najbardziej restrykcyjne warunki zabezpieczenia przeciwpożarowego kompleksów leśnych, muszą być bezwzględnie respektowane.

 

Na poziom zagrożenia pożarowego największy wpływ mają następujące elementy:

  • przebiegające przez tereny leśne: droga wojewódzka 142, ekspresowa S3, krajowa 10 oraz gęsta sieć dróg gminnych i powiatowych;
  • dwie linie kolejowe relacji Szczecin - Świnoujście 401 oraz Szczecin - Poznań 351;
  • duża liczba parkingów i miejsc postoju pojazdów;
  • ciągła penetracja lasów przez ludność zamieszkującą pobliskie aglomeracje miejskie;
  • linie energetyczne.

Najważniejszym czynnikiem potęgującym prawdopodobieństwo wystąpienia pożaru lasu są skrajne warunki meteorologiczne, czyli: brak opadów atmosferycznych, temperatura powietrza powyżej 24°C, wilgotność ścioły poniżej 12%, brak lub małe zachmurzenie, wilgotność względna powietrza poniżej 40 %. Przyjmuje się, że ww. parametry określają tzw. „pogodę pożarową”, podczas której ewidencjonuje się maksymalną liczbę pożarów lasów.

Nadleśnictwo Kliniska posiada szeroko rozwinięty system czynnych zabezpieczeń ppoż., funkcjonujących podczas trwania sezonu pożarowego, tj.  średnio od 15 marca do 15 października. W budynku głównym zlokalizowany jest Punkt Alarmowo-Dyspozycyjny, w którym dyspozytor dokonuje obserwacji terenów leśnych, przy pomocy systemu monitoringu w postaci dwóch kamer telewizji przemysłowej, zamontowanych na wieżach przeciwpożarowych. Codziennych patroli w terenie dokonuje kierowca samochodu patrolowo-gaśniczego, operujący w wyjątkowych warunkach również średnim samochodem gaśniczym STAR. Bardzo ważną rolę odgrywają pracownicy terenowej Służby Leśnej oraz Pełnomocnicy Nadleśniczego, którzy w przypadku wystąpienia pożaru lasu zawsze są na miejscu i dozorują pożarzysko, do momentu zakończenia działań ratowniczo-gaśniczych. 

Nieodłącznym elementem funkcjonującego systemu zabezpieczeń ppoż. są również bierne elementy ochrony przeciwpożarowej, w postaci pasów ppoż. typu A, B, Bk i D. Dodatkowo, na terenie jednostki występują 53 dojazdy pożarowe oraz 18 punktów czerpania wody. Bardzo ważną rolę odgrywają samoloty patrolowo-gaśnicze, które niejednokrotnie wykrywają pojawiający się dym we wczesnej fazie rozwoju, doprowadzając tym samym do ugaszenia pożaru jeszcze w zarodku.

Samochód patrolowo-gaśniczy na wyposażeniu bazy sprzętu p-poż., fot. M. Hapnik

 

 Maszt przeciwpożarowy w leśnictwie Załom, fot. H. Ciechalski

 

 

Maszt przeciwpożarowy w leśnictwie Cisewo, fot. M.Nowak

 

 

fot. M. Hapnik, Punkt czerpania wody w postaci zbiorników podziemnych (2 x 25 m3) w Leśnictwie Cisewo

 

 Punkt czerpania wody na terenie Szkółki Gospodarczej (2 x 600 m3), fot. M. Hapnik

 

W ramach inwestycji w zakresie ochrony przeciwpożarowej lasu, w minionym 2018 roku Nadleśnictwo zrealizowało 2 zadania.

  1. Wybudowano meteorologiczną stację pomiarową, zlokalizowaną na terenie leśnictwa Strumiany, służącą do pomiaru najważniejszych parametrów pożarowych tj. wilgotności i temperatury powietrza, prędkości i kierunku wiatru, temperatury gruntu, opadu atmosferycznego oraz promieniowania słonecznego.
  2. W związku z udziałem jednostki w „Kompleksowym projekcie  adaptacji lasów
    i leśnictwa do zmian klimatu – zapobieganie przeciwdziałanie oraz ograniczanie skutków zagrożeń związanych z pożarami lasów”, wyłoniono wykonawcę na dostawę i montaż sprzętu do lokalizacji pożarów w postaci dwóch kamer telewizji przemysłowej, przeznaczonych docelowo do zamontowania na wieżach przeciwpożarowych.

W bieżącym 2019 roku, w ramach ww. projektu, zaplanowano budowę dwóch wież przeciwpożarowych, które zostaną zlokalizowane w miejscach obecnie istniejących, tj. na terenie leśnictwa Cisewo – wieża w technologii strunobetonu oraz przy budynku głównym Nadleśnictwa – wieża o konstrukcji żelbetowej.

Ponadto, w planach inwestycyjnych jest również wykonanie dokumentacji projektowej na budowę dwóch strategicznych punktów czerpania wody, które z powodzeniem będą wykorzystywane przez siły własne Nadleśnictwa oraz jednostki ochrony przeciwpożarowej podczas gaszenia pożarów lasów i dogaszania pożarzysk, w trakcie trwania sezonu pożarowego. Budowa powyższych elementów infrastruktury ppoż. zostanie zrealizowana w 2020 r.

 

Stacja meteorologiczna na terenie Leśnictwa Strumiany, fot. M. Hapnik

 

Podsumowanie sezonu pożarowego 2018

Liczba pożarów: 44 (w tym 4 poza sezonem)

Powierzchnia spalona: 2,98 ha

Maksymalna powierzchnia jednego pożaru: 0,55 ha

Minimalna powierzchnia jednego pożaru: 0,01 ha

Średnia powierzchnia jednego pożaru: 0,07 ha

 

Akcja dogaszania pożarzyska na terenie leśnictwa Wielgowo w 2018 r., fot. T. Tomaszewicz

Tekst: M. Hapnik

Przeczytaj więcej o ochronie lasu


Asset Publisher Asset Publisher

Back

Lasy nadleśnictwa

Lasy nadleśnictwa

Nadleśnictwo Kliniska zarządza gruntami Skarbu Państwa o łącznej powierzchni 23863,44 ha.   

Lesistość w zasięgu terytorialnym (71 tys.ha) wynosi 33,4%

Lasy Nadleśnictwa tworzy 108 kompleksów. Pomimo pozornie dużej ilości kompleksów, Nadleśnictwo charakteryzuje się zwartymi lasami.

Grunty Nadleśnictwa położone są w sąsiedztwie dużych miast takich jak Szczecin, Stargard Szcz., Goleniów na terenie powiatu stargardzkiego, goleniowskiego, gryfińskiego i miasta Szczecin w niżej wymienionych gminach:

·                 Goleniów - 12 595,71 ha

·                 Kobylanka - 7103,08 ha

·                 Maszewo - 202,46 ha

·                 Stara Dąbrowa - 316,32 ha

·                 Stare Czarnowo - 27,84 ha

·                 Stargard  - 2930,87 ha

oraz w miastach:

·                  Szczecin - 651,58 ha

·                  Goleniów – 35,58 ha

Nadleśnictwo Kliniska jest nadleśnictwem jednoobrębowym o nazwie Kliniska w skład którego wchodzi 13 leśnictw: Jankowo, Zabrodzie, Rurzyca, Pucko, Strumiany, Załom, Poczernin, Sowno, Wielgowo, Cisewo, Niedźwiedź, Morawsko, Bącznik.

      Pod względem przyrodniczo – leśnym obszar ten wchodzi w skład I Krainy Bałtyckiej, dzielnicy Szczecińskiej, stanowiąc południową część Puszczy Goleniowskiej.
Rzeźba terenu Nadleśnictwa Kliniska ukształtowana została w stadiale pomorskim ostatniego zlodowacenia – w plejstocenie oraz po ustąpieniu lodowca w okresie  współczesnym-holocenie.

       Powierzchniową warstwę utworów geologicznych obszaru Nadleśnictwa tworzą przede wszystkim utwory czwartorzędowe głównie plejstoceńskie, zlodowacenia północnopolskiego (bałtyckiego), stadiału głównego, fazy pomorskiej. Znacznie mniejszą powierzchnię zajmują młodsze utwory-holoceńskie. Są to piaski rzeczne w dolinach cieków i osady organiczne. Część powierzchni zajmują utwory eoliczne. Okres ich powstania określa czwartorzęd nierozdzielny. Tworzyły się na przełomie plejstocenu i holocenu. 

       Grunty Nadleśnictwa położone są w typie klimatu Krainy Wielkich Dolin, w krainie Szczecińskiej. Charakteryzuje się on tym, iż jest bardziej morski, łagodniejszy. Klimat obszaru Nadleśnictwa jest korzystny dla rozwoju roślinności drzewiastej dzięki łagodnym temperaturom i dużej wilgotności powietrza (wpływ sąsiedztwa Zalewu Szczecińskiego).

       Gatunki liściaste w takich warunkach klimatycznych mogą zajmować gleby uboższe niż w głębi lądu, znajdując tu dobre warunki wegetacyjne. Średnia temperatura roczna wynosi blisko 90C, zaś długość okresu wegetacyjnego 215 – 220 dni. Częstym zjawiskiem, powstałym w wyniku przemieszczania się obszarów barycznych o znacznej różnicy ciśnień atmosferycznych, są powtarzające się cyklicznie wiatry huraganowe, powodujące znaczne szkody w drzewostanach Nadleśnictwa.

Nadleśnictwo Kliniska położone jest w dorzeczu rzeki Odry, w zlewniach rzeki Iny, rzeki Płoni, Jez. Dąbie oraz Jez. Miedwie.

Ogólnie można stwierdzić, że klimat obszaru nadleśnictwa jest korzystny dla rozwoju roślinności drzewiastej dzięki łagodnym temperaturom i dużej wilgotności powietrza.

Na zagrożenie środowiska przyrodniczego największy wpływ ma  obniżający się poziom wód gruntowych, zwierzyna płowa oraz szkodniki owadzie, Istotny negatywny wpływ na lasy Nadleśnictwa  Kliniska mają z uwagi na położenie czynniki antropogeniczne.